Olimlar gipertovuşli zarba taʼsirida olmosning grafitga aylanişini aniqladi

// 11 November 2026 yil Bosma ko'rinish Yuklab olish: pdf (513.91 KB)

Amerikalik olimlar gipertovuşli zarba taʼsirida olmos milliondan bir sekund içida grafitga aylanişi mumkinligini aniqladi. Uşbu kaşfiyot kosmik va aviatsiya texnikasi uçun yangi himoya materiallarini işlab çiqişga yordam berişi mumkin.

Tadqiqot Texas A&M universiteti va Rays universiteti mutaxassislari tomonidan Aniket Mote hamda professor Tomas Leysi rahbarligida ötkazildi.

Tajribalar uçun mikroskopik olmos zarraçalari, kubik bor nitridi va kobaltdan iborat öta qattiq kompozit material tayyorlandi.

Sinovlar ikki bosqiçli yengil gazli töp yordamida amalga oşirildi. Alyuminiy snaryadlar 7,5–8,45 Max tezligigaça tezlaştirilib, kompozit namunaga yönaltirildi. Eng kuçli zarbadan söng material yemirildi. Tahlillar natijasida olmos zarraçalarining bir qismi kristall tuzilişini özgartirib, grafitga aylangani aniqlandi.

Tadqiqotçilarning taxminiga köra, olmosning grafitga aylanişi töqnaşuv energiyasining bir qismini yutişga yordam berib, zarbaning buzğunçi taʼsirini kamaytirişi mumkin.

Olingan natijalar kosmik apparatlar uçun himoya qoplamalari va aviatsiya texnikasi elementlarini yaratişda muhim ahamiyatga ega.

Biroq uşbu mexanizmning tayyor himoya konstruksiyalari tarkibidagi samaradorligini hali qöşimça tadqiqotlar orqali tasdiqlaş zarur.