Mikroblar bilan yaratilgan yangi turdagi bioplastik mikroplastik hosil qilmasdan atigi olti kunda toʻliq parchalanadi

Xalqaro tadqiqotchilar guruhi buyruq orqali oʻzini oʻzi yoʻq qila oladigan yangi turdagi plastikni ishlab chiqdi.
Ushbu material tarkibida polimerlar bilan birga plastikni parchalaydigan faollashtiriladigan mikroblar ham mavjud.
Olimlar birgalikda ishlaydigan ikki xil bakteriya shtammidan foydalanib, materialni atigi olti kunda toʻliq parchalashga erishdilar va bu jarayonda mikroplastik qoldiqlari hosil boʻlmadi.
Olimlar taʼkidlashicha, sintetik biologiya sohasidagi zamonaviy yutuqlar tarkibida sporalar saqlovchi “tirik plastik” materiallarni yaratish imkonini berdi. Tadqiqotchilarning bildirishicha, bunday tirik plastik sporalar uyqu holatida boʻlganda odatdagidek xizmat qiladi, sporalar faollashganda esa parchalana boshlaydi. Biroq, yagona Bacillus shtammi yoki bitta fermentli tizim orqali parchalanish samaradorligi cheklangan boʻlib qolmoqda.
Bu muammoni hal qilish uchun olimlar mikrob konsorsiumiga asoslangan tirik plastikni yaratdilar. Bacillus subtilis bakteriyalari alohida ravishda genetik zanjir orqali dasturlanib, plastikni parchalovchi ikki oʻzaro toʻldiruvchi fermentni ajratib chiqaradigan qilib moslashtirildi: zanjirlarni tasodifiy uzuvchi Candida antarctica lipazasi va polimerni izchil parchalovchi Burkholderia cepacia lipazasi.
Tadqiqot davomida olimlar B. subtilis sporlarining nofaol shaklini polikaprolakton bilan aralashtirdilar.
Polikaprolakton 3D-printerlarda va ayrim jarrohlik choklarida keng qoʻllaniladigan polimer hisoblanadi. Bu aralashma mikroblarni kerakli vaqtgacha himoya qilib turadi.
Hosil boʻlgan tirik plastik mexanik xususiyatlari jihatidan oddiy polikaprolakton plyonkalariga oʻxshash boʻldi.
Biroq, 50 daraja Selsiy haroratida oziqaviy muhit qoʻshilgandan keyin sporalar faollashdi va plastikni atigi olti kun ichida uning asosiy tarkibiy qismlarigacha parchalab yubordi. Fermentlar oʻrtasidagi hamkorlik shunchalik samarali boʻldiki, parchalanish jarayonida hatto mikroplastik zarrachalarining hosil boʻlishi ham oldi olindi.
Konsepsiyani tasdiqlash maqsadida tadqiqotchilar ushbu tirik plastikdan taqiladigan plastik elektrod yaratdilar. U kutilganidek ishladi va ikki hafta ichida toʻliq parchalanib ketdi.